RU
Артиши миллӣ ва ҳифзи истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон
Нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ташаккул ва таҳкими Артиш ва таъмини сулҳу ваҳдати миллӣ ҳамчун пояи давлатдории миллӣ ва кафили амнияти миллӣ ниҳоят бузург мебошад.
Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз пояҳои асосии давлатдории миллӣ ва кафили ҳифзи истиқлолият, марзу буми кишвар ва амнияти мардум мебошад ва ҳамчун рукни асосии давлат нақши стратегӣ ва иҷтимоиро иҷро мекунанд. Ин ниҳод на танҳо сарҳадҳоро, инчунин устувории сиёсиро ҳифз менамояд, ки дар ташаккули худшиносӣ, ваҳдати миллӣ ва тарбияи насли ҷавон барои хизмати Ватан нақши муассир дорад.
Пас аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ соли 1991 Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибистиқлол бо мушкилоти ҷиддӣ рӯ ба рӯ гардид, ки зарурати таъсиси сохтори мустақими низомӣ барои ҳифзи амният ва истиқлолият ба миён омад. Дар марҳилаи ибтидоӣ кадрҳои касбӣ ва таҷҳизот маҳдуд буданд, аммо бо роҳбарии сиёсӣ ва ҳидояти Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, сохтори Артиш қадам ба қадам ташаккул ёфт. Хизматчиёни барҷаста ва қаҳрамонони ватандӯст бо матонат ва садоқат дар давраи ҷанги шаҳрвандӣ (1992–1997) дар таъмини субот, ҳифзи истиқлолият ва барқарорсозии тартиботи ҷамъиятӣ нақши муҳимро иҷро намуданд. Қаҳрамониҳои онҳо барои наслҳои оянда намунаи садоқат ба Ватан ва хизмати содиқона мебошад.
23 феврали соли 1993 расман рӯзи таъсиси Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф шуд ва ин сана ҳамчун оғози марҳилаи нави низоми мудофиавӣ ва ҳифзи Ватан ҳар сол таҷлил карда мешавад. Ин рӯзи таърихӣ барои рушди низомии кишвар бисёр муҳим аст, зеро аз он лаҳза пояҳои Артиш ҳамчун ниҳоди мустақил ва дорои эҳсоси ватандӯстӣ ва рисолати миллӣ гузошта шуданд.
Артиши миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз як қатор сохторҳои низомӣ ва маъмурӣ иборат мебошад, ки ҳар яке вазифаҳои мушаххас ва муҳимро иҷро мекунанд. Қӯшунҳои хушкигард қисми асосии неруҳои заминӣ буда, вазифаи ҳифзи сарҳадҳои давлатӣ, мудофиаи заминӣ, нигоҳдории манотиқи аҳамиятнок ва иштирок дар амалиётҳои низомиро ба зимма дорад. Қӯшунҳои ҳавоӣ ва зиддиҳавоӣ масъулияти назорат ва ҳифзи фазои ҳавоиро бар ӯҳда дошта, муқовимат ба таҳдидҳои ҳавоӣ ва ҳамлаҳои эҳтимолиро таъмин мекунад. Қӯшунҳои зудамал ва махсус барои иҷрои амалиётҳои махсус ва муқовимат ба таҳдидҳои фаврӣ омодаанд ва вазифаҳои мухталифро дар ҳолатҳои вазнин иҷро мекунанд. Дар баробари ин, Қӯшунҳои сарҳадӣ вазифаи назорат ва муҳофизати хатти марзро иҷро намуда, барои пешгирӣ аз ҳар гуна қонунвайронкуниҳо ва таҳдидҳои беруна омода мебошад. Қӯшунҳои десантӣ ва парашютӣ барои ворид шудан ба минтақаҳои ҳассос ва иҷрои амалиётҳои махсус омода шудаанд ва фаъолияти онҳо бо қонунгузории ҳарбӣ танзим карда мешавад.
Сохторҳои дигари Артиш, аз қабили Қӯшунҳои иттилоотӣ ва радио‑техникӣ, назорат ва идоракунии маълумоти низомиро бо истифода аз технологияҳои муосир таъмин мекунанд. Қӯшунҳои логистикӣ ва таъминотӣ бо таъмини маводи зарурӣ, таҷҳизот, хӯрокворӣ, воситаҳои нақлиётӣ ва дастгирии моддӣ‑техникӣ барои фаъолияти мунтазами Артиш хизмат мекунанд. Барои омодасозии кадрҳои нав ва такмили малакаҳои касбӣ воҳидҳои Қӯшунҳои таҳсилотӣ ва омӯзишӣ амал мекунанд, ки курсҳои омӯзишӣ ва такмили ихтисос мегузаронанд. Ниҳоят, қисмҳои идоракунӣ ва фармондеҳӣ, фармон ва идоракуниро дар сатҳи стратегии давлат ва тактикӣ дар майдони амалиёт иҷро менамоянд. Ҳар кадом аз ин сохторҳо нақши муҳим дар таъмини истиқлолият ва иҷрои вазифаҳои низомӣ дорад ва таҳти барномаҳои ислоҳотӣ ва таҷдиди заминаҳои моддӣ‑техникӣ мунтазам такмил меёбанд.
Артиш бо таҷҳизоти муосир ва таҷрибаи низомии касбӣ ва тавассути иштирок дар машқҳои муштараки минтақавӣ ва байналмилалӣ сатҳи омодагии ҷангӣ ва малакаи хизматчиёни ҳарбиро баланд мебардорад. Тоҷикистон бо кишварҳои ҳамсоя ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамкорӣ намуда, дар чорабиниҳои зиддитеррористӣ ва амниятии муштарак саҳм мегузорад, ки ин нақши Артишро дар таъмини сулҳ, субот ва ҳифзи манфиатҳои миллӣ боз ҳам устувортар мегардонад.
Артиш на танҳо як ниҳоди низомӣ аст, балки ҳамчун мактаби тарбияи ватандӯстӣ ва масъулиятшиносӣ барои ҷавонон хизмат мекунад ва дар ташаккули худшиносии миллӣ ва ваҳдати ҷомеа нақши муҳим дорад. Иштирок дар хизмат ба давлати худ, эҳтиром ба муқаддасоти миллӣ ва ҳисси масъулият ба Ватан барои ҷавонон мактаби бузурги мардонагист. Анъанаҳои таърихӣ ва корномаҳои қаҳрамонон, мисли Темурмалик ва Восеъ, имрӯз низ ҳамчун намуна дар тарбияи насли ҷавон истифода мешаванд ва онҳо барои хизматчиёни ҳарбӣ сарчашмаи илҳом ва ифтихор мебошанд.
Артиш ҳамчунин барои муқовимат ба таҳдидҳои нави амниятӣ, аз ҷумла терроризм, экстремизм ва гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир, нақши фаъол дорад ва ҳамкориҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ, сатҳи таъмини амниятро устувортар мегардонад. Дар доираи сиёсатҳои давлатии мудофиа, баланд бардоштани иқтидори муҳофизатӣ, омодасозии кадрҳои баландихтисос, такмили таҷҳизот, истифодаи технологияҳои муосир ва такмили малакаҳои хизматчиён аз самтҳои асосии рушд ва инкишофи Артиш мебошанд. Ин раванд Артишро ҳамчун сутуни давлатдории миллӣ, кафили истиқлолият ва амнияти Тоҷикистон нигоҳ медорад.
Дурнамои рушд ба баланд бардоштани иқтидори мудофиавӣ, омодасозии кадрҳои баландихтисос, такмили таҷҳизот ва истифодаи технологияҳои муосир равона шудааст ва ин раванд Артишро ҳамчун сутуни давлатдории миллӣ, кафили истиқлолият ва амнияти Тоҷикистон нигоҳ медорад.
Ходими илмии Шуъбаи
таърихи илм ва техникаи ИТБМ
ба номи А.Дониши АМИТ Азизуллозода М.